Tuyển nữ đã thắng, huy chương đồng đã về tay, thắng Đài Bắc Trung Hoa 77-64.

Nhưng nhìn kỹ mà xem, khắp mạng đều là mấy chữ "cân bằng thành tích tệ nhất lịch sử".

Lần gần nhất tuyển nữ giành huy chương đồng ASIAD là năm 1994, chuyện của 32 năm trước. 32 năm là khái niệm gì? Đủ để một cầu thủ đi từ lúc chào đời đến lúc giải nghệ mà vẫn còn dư.

Vô lý hơn là trận bán kết gặp Hàn Quốc, cả trận ném ba điểm 13 quả trượt cả 13. 13 lần dứt điểm, không vào quả nào. Bạn chơi 2K ở mức dễ nhất cũng không đến nỗi ném ra như thế. Hơn nữa đây không phải chuyện thua vài điểm, mà là bóng hoàn toàn không ra được.

Trương Tử Vũ ở tuyến trong ném 11 trúng 10, ghi 22 điểm, nhưng bóng cứ không chuyền vào được, vào được rồi cũng không trở ra được. Nguyên văn lời Cung Lỗ Minh sau trận: "Bóng ở tuyến trong không trở ra được, muốn kết hợp trong ngoài, nhưng bóng vào rồi không ra được, bóng ra thì tốc độ cũng rất chậm."

Rồi bên tuyển nam còn bùng nổ hơn. Bán kết gặp đội hai Nhật Bản, 77-97, thua tròn 20 điểm. Bên Nhật Bản, Rui Hachimura, Yuta Watanabe, Yuki Kawamura không ai đến, họ cử cầu thủ xoay tua của B.League cộng thêm sinh viên đại học, lúc nhiều nhất Trung Quốc bị dẫn 35 điểm.

35 điểm đấy anh em ơi, đây không phải chơi bóng rổ, đây là bị người ta ấn xuống đất mà chà xát. Trong lịch sử ASIAD, tuyển bóng rổ nam Trung Quốc thua nhiều nhất cũng chỉ 8 điểm, lần này trực tiếp gấp gần ba lần. Rồi trận tranh huy chương đồng lại thua Iran 70-79, chẳng chạm được tấm huy chương đồng nào, kết thúc ở vị trí thứ tư.

Bạn tính lại xem, bóng rổ 5 người nam nữ cộng bóng rổ 3 người nam nữ, bốn đội xuất quân, không đội nào vào chung kết. Năm 2018 ở Jakarta còn ôm trọn bốn huy chương vàng, 8 năm sau thì thất bại toàn tập.

Tiêu bao nhiêu tiền? Theo dự toán mà Trung tâm Quản lý Bóng rổ thuộc Tổng cục Thể thao công bố hồi tháng 4 năm nay, kinh phí chuẩn bị của đội tuyển quốc gia là 6,0909 triệu, kinh phí thi đấu và giao lưu quốc tế 7,0039 triệu, trợ cấp tập luyện 6,336 triệu, ba khoản cộng lại là 19,4308 triệu, gần 20 triệu tệ.

Gần 20 triệu đổ xuống, đổi lại được gì? Tuyển nữ một tấm huy chương đồng, tuyển nam chẳng vớt được huy chương nào, bóng rổ 3 người cả hai đội đều dừng bước ở tứ kết. Tính như vậy, chi phí cho một tấm huy chương đồng gần hai mươi triệu.

Nhưng phải nói rõ, 19,43 triệu này không phải một mình tuyển nam hưởng, trong đó có cả tuyển nam, tuyển nữ và các đội trẻ quốc gia. Nhưng dù có loại bỏ phần "nước", tỷ lệ đầu tư - hiệu quả này bày ra đây, bạn bảo người hâm mộ nghĩ sao?

Trên mạng có người nói tấm huy chương đồng này của tuyển nữ là "tấm vải che thân". Bạn xem đấy, trong hội nghị tổng kết, lãnh đạo vẫn có thể lấy tấm huy chương đồng này làm tấm khiên chắn.

Nói về thất bại thảm hại lần này, người bị chửi nhiều nhất trên mạng là Chủ tịch Liên đoàn Bóng rổ Quách Chấn Minh. Lý lịch của người này tôi tóm tắt cho mọi người: từ năm 2017 đến 2022 làm phó chủ nhiệm Trung tâm Quản lý Thể dục dụng cụ, từng quản lý thể dục dụng cụ, nhào lộn trên lưới bật, còn đứng đầu thúc đẩy hoạt động rèn luyện sức khỏe toàn dân "nhảy quảng trường tại phòng khách".

Tháng 12/2022 ông mới vào Liên đoàn Bóng rổ làm phó chủ tịch, tháng 10/2024 sau khi Diêu Minh từ chức thì lên thay. Bạn ngẫm xem, một người trước đó quản lý nhảy quảng trường và thể dục dụng cụ, đến quản lý bóng rổ.

Đây không phải nói thể dục dụng cụ không quan trọng, mà là bóng rổ có quy luật của bóng rổ, vận hành giải CBA, chuẩn bị cho đội tuyển quốc gia, các tuyến đào tạo trẻ, những thứ này chẳng liên quan gì tới việc ông làm trước đây.

Lên nắm quyền rồi ông làm gì? Điều cốt lõi nhất là lật đổ con đường cải cách chuyên nghiệp hóa của Diêu Minh, khởi động lại mô hình tập trung khép kín dài hạn "ba từ một lớn" (từ khó, từ nghiêm, từ thực chiến, lượng vận động lớn). Tuyển nam tập trung gần nửa năm, tập từ mùa hè tới mùa thu, nghe nói riêng 60 ngày tập trung đã tiêu tốn khoảng 5,4 triệu.

Nhưng tập trung luyện ra được thứ gì? Có một chuyện đặc biệt vô lý, do nhà báo "Thám trưởng Triệu giới bóng" tiết lộ: đội tuyển quốc gia mời một huấn luyện viên NBA rất nổi tiếng là Zachary Gonzalez, người từng huấn luyện cho nhiều ngôi sao NBA, mở trại huấn luyện cá nhân ở Mỹ với mức phí rất cao.

Kết quả là người ta đến rồi, đội Trung Quốc chỉ dành cho một buổi tập 15 phút. 15 phút đủ làm gì? Vị huấn luyện viên đó ngay tại chỗ bỏ không làm nữa, đi thẳng, không bao giờ quay lại.

Còn có chuyện khiến HLV không thể làm việc hơn. "Thám trưởng Triệu giới bóng" còn nói, trong thời gian tập trung dài hạn, Quách Sĩ Cường cũng muốn cho cầu thủ nghỉ phép, nhưng lãnh đạo không cho phép.

HLV trưởng ngay cả quyền cho cầu thủ nghỉ phép cũng không có, bạn nói xem ông điều chỉnh phong độ thế nào? Cầu thủ bị nhốt từ mùa hè tới mùa thu, thể xác và tinh thần kiệt quệ, đến lúc thi đấu chân đã mềm nhũn, ba điểm 13 trượt cả 13 lẽ nào hoàn toàn là vấn đề cảm giác tay? Thể lực cạn kiệt, tâm lý mệt mỏi, chiến thuật tuyến ngoài không có hệ thống chống đỡ, đó mới là gốc rễ.

Bên tuyển nữ cũng vậy. Tư duy dẫn dắt của Cung Lỗ Minh nhấn mạnh phẩm chất ý chí và khổ luyện dài hạn, những thứ này không phải hoàn toàn vô dụng, nhưng bóng rổ hiện đại là lối chơi vận hành bằng ba điểm, xoay vòng nhanh, tăng tốc công thủ, bạn vẫn đang luyện thể lực luyện ý chí, đối thủ đã dùng chuyền bóng nhanh xé hàng thủ của bạn thành từng mảnh.

Nói đến đây, màn đảo chiều thú vị nhất đã tới. Khi Diêu Minh còn tại nhiệm, ông bị chửi thế nào? Tuyển nam lỡ hẹn Olympic, tuyển nữ bị loại ở vòng bảng Olympic, khắp mạng hận không thể đào mả tổ tiên ông lên.

Giờ Quách Chấn Minh tiếp quản một năm, thành tích còn tệ hơn, trên mạng lại bắt đầu hoài niệm Diêu Minh trên diện rộng. Bạn xem, con người là vậy, mất rồi mới biết trân trọng. Diêu Minh dù bị chửi thế nào, ít nhất ông xuất thân từ bóng rổ, hiểu chiến thuật, hiểu đào tạo trẻ, hiểu xu hướng quốc tế, cải cách ông thúc đẩy ít nhất có phương hướng đúng.

Nhưng bạn bình tĩnh nghĩ lại, đổi lại Diêu Minh có giải quyết được mọi vấn đề không? Cũng chưa chắc. Vấn đề của bóng rổ Trung Quốc là đứt gãy nhân tài đào tạo trẻ, nền móng lực lượng kế cận của tuyển nữ bị rỗng ruột, diện tuyển chọn ngày càng hẹp, trình độ cạnh tranh của giải quốc nội không đủ. Những thứ này không phải đổi một người đứng đầu, đổi một HLV là giải quyết được.

Nhà báo nổi tiếng Phó Chính Hạo nói trên mạng xã hội rằng Liên đoàn Bóng rổ sắp có biến động lớn, chuyện này đã như tên đã lên dây. Bình luận viên Dương Nghị nói thẳng hơn: từ HLV trưởng đến Chủ tịch Liên đoàn Bóng rổ thậm chí cấp cao hơn, nhất định phải có người chịu trách nhiệm.

Vậy bạn nói xem, mớ hỗn độn này của bóng rổ Trung Quốc rốt cuộc ai sẽ dọn dẹp? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận.